JETA E PI-SĖ
Pra ti je rritur nė kopsht zoologjik? I lindur dhe rritur
Nė Pondicherry, nė tė cilėn ishte pjesa franceze e Indisė
Kopshti ishte pronė e babait tim...
Mė ka ndihmuar tė lind njė herpetolog brenda njė kohė tė shkurtėr...
i cili ishte aty pėr tė parė hardhucėn bengale
Unė dhe nėna ime ishim tė dy tė shėndetshėm...
por hardhuca e shkretė iku...
dhe u shtyp nga njė shpend i friksuar.
Punė fati. (Karma).
Punė e Zotit.
Goxha histori.
Kujtoja se babai yt ishte matematikan, pėr shkak tė emrit tėnd
Jo, nuk i afrohet aspak. Mua mė kan emruar sipas njė pishine.
Ka pasur pishinė me emrin "Pi"?
Xhaxhi im Fransis lindi me shumė ujė nė mushkėri.
Thonė se doktori e tundi Fransisin nga nyejet e kėmbės pėr ti hequr ujin...
Kjo i dha njė krahėror tė madh dhe kėmbė tė dobėta...
gjė qė e bėri njė notar tė shkėlqyer.
Vėrtet e ke Fransisin Xhaxha? Ai tha se ishte shok me babanė tėnd
Ėshtė xhaxhai im i nderit, E thėras Mamaxhi
Miku mė i mirė i babait tim, Mėsuesi im i notit.
Stėrvitesha tre herė nė javė me tė nė Ashram,
Mėsimėt e tij mė shpėtuan jetėn nė fund
Njė gojė me plot ujė stė bėn gjė.
Por paniku Po.
Mos harro tė marrėsh frymė, Mos e mbaj frymėn.
Djalė i mbarė.
Shpresoj tė mos e kesh problem Ushqimin vegjetarian.Jo, jo. Aspak
Dhe emri yt?
Do mė tregoje si e more kėtė emėr.
Po. Emrin e mora nga diēka qė i tregoj Mamaxhiu babait tim.
Pjesa mė e madhe e udhtarve mbledhin Kartolina nė udhtimet e tyre...
Por jo edhe Mamaxhi.
Mamaxhi mblidhte pishina.
Ai noton nė ēdo pishin qė has.
Njė ditė, Mamaxhiu i tha babait tim se nga tė gjitha pishinat nė botė...
mė i bukur ishte njė pishinė publike nė Paris
Uji ishte aq i pastėr,
saqė mund tė bėje kafenė e mėngjesit me tė.
Njė notim i vetėm aty i ndryshoj jetėn.
Para se tė lindja, ai mė tha...
"Nėse do qė djali yt tė ketė njė shpirt tė pastėr..."
"duhet ta ēosh njė ditė tė notojė Nė pishinėn Molitor"
Se kuptova kurrė pse i pėlqeu Kaq shumė babait tim kjo.
Po e pėlqeu,
dhe mė emėroi "Piscine Molitor Patel".
Mė imagjino pak mua duke sqaruar kėtė emėr
Mezi arrita moshėn 11 vjec Para...
Hey, Pishinė!
Po pshurr tani?
Shiko ai po pshurr!
Me njė fjal, emri im kaloi nga njė pishinė elegante franceze
nė njė nevojtore tė qelbur indiane.
"Pshurrja" ngado
Mos pshurr nė oborrin e shkollės!
Edhe mėsuesi filloi ta bėnte kėtė Sigurisht, jo me qėllim
Atherė.Ēmund tė ndodhė, nėse gazi ēlirohet shumė shpejt?
Pising?
Tha pshurr, djem
Pshurr
Mjaft!Qetėsi!
Kur u kthyem mė pas pėr ditėn e parė
tė shkollės, isha i pėrgaditur
Kėtu, mėsues - Pisin Patel.
Mirmėngjes Jam Pisin Molitor Patel
Njohur pėr tė tėrė si:
"PI" shkronja e gjashtėmbdhjet e alfabetit grek
Pėrdoret gjithashtu edhe nė matematikė pėr ta pėrfaqsuar herėsin
e perimetrit tė cdo rrethi me diametrin e tij
Njė numėr irracional me njė gjatėsi tė pafund zakonisht rrumbullaksohet me tre shifra
si 3.14.
Pi.
Tepėr mbreslėnse...PI
Ulu, tani.
Arvelu Sami? - Kėtu, mėsues Dhe qė andej e tutje, more emrin PI?
Jo tamam.
Pėrpjekje e bukur, Pising.
Por prapseprapė kisha tėrė ditėn pėrpara.
Mė pas e kishte radhėn frėngjishtja
Mė quajn Pisin Molitor Patel
Shkurt, PI.
Pastaj gjeografi. Kėto janė 20 numrat e parė dhjetorė tė Pisė.
Lėnda e fundit e ditės ishte matematikė.
4...
3...
7...
5...
5... 8... 5... 8...
ėshtė e saktė. Po e bėn vėrtet
Nė fund tė ditės, isha PI Patel legjenda e shkollės.
Mamaxhi mė thotė se je legjendė edhe nė mesin e marinarėve
Tė jesh krejtėsisht i vetėm nė det Nuk di as tė lundroj.
Nuk isha krejtsisht vetėm kisha edhe Riēard Parkerin me vete.
Riēard Parker?
Mamaxhiu nuk mė tregoj gjithcka,
thjesht mė tha se duhet tė tė kėrkoja kur tė kthehesha nė Montreal.
Ēfarė kėrkoje nė Pondiceri? - Po shkruaja njė roman.
Meqė ra fjala, mė ka pėlqyer libri yt i parė.
Ky tjetri ėshtė i vendosur nė Indi?
Jo, nė Portugali nė fakt Por tė jetosh nė Indi ėshtė mė lirė.
Mezi pres ta lexoj.
Smundesh.
E hodha.U mundova dy vjet ta sillja kėtė gjė nė jetė,
dhe pastaj njė ditė...
lėshoj spėrka, kolliti dhe vdiq.
Mė vjen keq.
Isha ulur nė kėtė kafenenė nė Pondiceri,
Njė pasdite duke vuajtur, pėr humbjen time,kur
njė plak nė tavolinėn ngjitur nisi njė bisedė -PO, Mamaxhiu e bėn kėtė gjė
Kur i tregova pėr librin tim tė braktisur, mė tha:
"Pra njė kanadez qė ka ardhur nė Indinė Franceze,
Nė kėrkim tė njė historie Epo miku im,
njoh njė Indian nė Kanadanė Franceze
qė ka historinė mė tė pabeseushme pwr ta treguar.
Duhet tė jetė fat qė ju tė dy duhet tė takoheni"
Kam kaq shumė vite qė nuk flas pėr Riēhard Parkerin.
Cfarė tė ka thėnė Mamaxhiu?
Mė tha se kishe njė histori, e cila do tė mė bėnte tė besoja nė Zot.
Kėtė gjė e thotė edhe pėr njė ushqim tė mirė.
Kurse pėr sa i pėrket Zotit mund tė tė tregoj vetėm historin time.
Do tė vendosėsh vetė ēfar tė besosh.
Shumė mirė.
Tė shohim atėherė, nga tia nis?
Pondiēeri,
ėshtė Riviera Franceze e Indisė.
Nė kėtė vend mė i afėrti me oqeanin,
moda pomislite da tė duket sikur je nė jug tė Francės.
Pas disa blloqe ndėrtesash nė brendėsi gjendet njė kanal.
Pėrtej atij ndodhet Pondiēeri Indian.
Dhe lagjja e Myslimanėve ėshtė nė perendim.
Kur Francezėt na dorėzuan POndiēerin nė 1954,
Qyteti vendosi tė organizonte disa festime.
Im atė ishte njė biznesmen i zgjuar E gjeti njė ide.
Ai menaxhonte njė hotel dhe i lindi ideja pėr tė hapur njė kopsht zoologjik
nė kopshtet botanike vendase
Pėr rastėsi mamaja ime ishte botaniste nė kopshte.
U njohėn, u martuan dhe njė vit mė vonė lindi vėllai im Ravi.
Unė linda dy vjet mė vonė.
Duket magjike tė rritesh..
Amin.
PO, hamė.
Se dija qė hindutė thoshin Amin
Hindutė katolikė po -Hindutė katolikė?
Ndjehemi fajtor para qindra zotave, jo vetėm para njė zoti.
Por sė pari je Hindu.
Askush prej nesh nuk e njeh zotin, pa na e prezentuar dikush.
Mua ma kanė prezentuar fillimisht Zotin si njė Hindu.
Ka 33 milionė zota nė hinduizėm.
Si tė mos mėsoja disa prej tyre?
Nė fillim u njoha me Krishnėn.
Jauda akuzoi njehere Krinu te haje token.
"Fuj, fuj, ti djale i keq, nuk duhet ta besh ate."
Po ai nuk e beri!
Ajo eshte ai qe i tha asaj, "Nuk e hengra token"
Jauda tha, "Jo? Mire atehere..."
"Hape gojen"
Dhe krisha hapi gojen.
Dhe cka mendon se Jauda kishte pare? - Ēka?
E pa tek goja e Krinas gjithe univerzin.
Zotat kanė qenė super heronjtė e mi kur isha i vogėl.
Hanumani, Zoti majmun.
Ngriti njė mal tė tėrė pėr tė shpėtuar njė mik, Lakshmanėn.
Ganeshi, elefanti me kokė,
duke rrezikuar jetėn e tij ,pėr tė mbrojtur nderin ė mamasė sė tij,Parvatit.
Vishnu, shpirti suprem,
burimi i tė gjith gjėrave.
Vishnu fle, duke qėndruar pezull mbi oqeanin kozmik dhe pa brigje,
dhe ne jemi pėrmbajtja e ėndrrimit tė tij.
Spektakėl.
Mos lejoni tju mashtrojnė historitė dhe gėnjeshtrat e bukura djem.
Feja ėshtė errėsirė.
Babai im i dashur besonte se ishte pjesė e Indis sė re.
Kur kishte qenė fėmijė ai kishte pasur polimielit.
shtrihej nė krevat i shkatėrruar nga dhimbja duke menduar se ku ishte Zoti.
Nė fund, nuk e shpėtoj Zoti, por ilaēet perendimore..
Mamaja ime studioj nė universitet dhe mendonte po njėsoj
da je njena porodica takoše deo nove Indije.
se familja jonė ishte pjesė e Indisė sė re,
por pastaj prindėrit e saji shkėputėn lidhjet me tė, sepse menduan se po martohej me dikė posht saj.
Feja jonė ishte e vetmja lidhje qė kishte ajo me tė kaluarėn e saj.
Krishtin e njoha nė male kur isha 12 vjeē.
Kishim vajtur pėr tė vizituar tė afėrmit, rritėsit e ēajt ne Munar.
Ishte dita jonė e tretė atje, unė dhe Ravi ishim tmersisht tė mėrzitur.
Sfidė. Do t'ju jap dy rupi.
Shkoni me vrap tek ajo kisha dhe pini ujin e shenjtė.
Duhet tė jesh i etur.
Urdhėro..
Tė solla kėtė.
Pse e bėn zoti kėtė?
Pse e dėrgoi djalin e tij tė vuajė pėr mėkatet e njerėzve tė thjeshtė?
Sepse na do.
Zoti ėshtė afruar te ne njerėzit, qė ta kuptojmė.
Nuk e kuptojmė as Zotin dhe as pėrsosmėrin e Tij.
Por mund tė kuptojmė djalin e Zotit,
dhe vuajtjen e tij, siē kuptojm ato tė vėllezėrve tanė.
Kjo nuk kishte asnjė kuptim!
Tė sakrifikosh tė pafajshmit, tė laje gjynahet e fajtorve,
Ēfarė lloj dashurie ėshtė kjo?
Por djalin nuk e hiqja dot nga mendja
Nėse Zoti ėshtė kaq i pėrsosur dhe ne jo,
pse ka dashur tė krijojė gjithė kėto?
Pse ka nevojė pė ne?
Ti duhet tė dish vetėm qe Ai na do!
Zoti e ka dashur aq shumė kėtė botė, saqė i dha djalin e Tij tė vetėm.
Sa mė gjatė e dėgjoja priftin,
aq mė shumė filloi tė mė pėlqente djali i Zotit.
Faliminderit Vishnu. qė mė prezantove me Krishtin.
Besimin e mora nga Hinduizmi dhe dashurinė e Zotit pėrmes Krishtit.
Por Zoti akoma nuk kishte mbaruar punė mė mua.
Zoti vepron nė mėnyra tė ēuditshme.
M'u prezantua sėrish Ai,
por kėtė herė me emrin Allah
Arabishtja ime s'ka qenė kurrė e mirė.
Por zėri dhe ndjenja e fjalėve mė solli afėr me Zotin.
Duke falur namazin, toka qė preka u bė tokė e shenjtė,
dhe gjeta njė ndjei qetėsie dhe vėllazėrie.
Ky mish qengji ėshtė tepėr i shijshėm.
ėshtė ushqimi mė i mirė mbi tavolinė.
Po humbni njė shans tė mirė.
Tė duhet tė kthehesh edhe nė tre fe tė tjera, Pisin,
dhe do ta kalosh jetėn me pushime.
Do tė shkosh nė Mekė kėtė vit, Mėsues Jezusi?
Apo nė Romė pėr kurorėzim si Papa Piu?
Mos i fut hundėt ti, Ravi.Njėsoj siē tė pėlqen kriketi ty, Piu ka interesat e tij..
Jo, Gita, Ravi ka tė drejtė.
S'mund tė ndjekėsh tre fe tė ndryshme nė tė njėjtėn kohė. Pisin.
Pse jo? Sepse tė besosh ēdo gjė njėkohėsisht
ėshtė njėsoj si tė mos e besosh nė asgjė.
Ėshtė i vogėl, Santosh Akoma po gjen rrugėn e tij.
Si tė gjejė rrugėn e tij, nėse nuk zgjedh njė mėnyrė?
Dėgjo, nė vend qė tė hidhesh nga njė fe nė njė tjetėr,,
pse nuk e fillon me arsyen?
Brenda disa qindra vitve, shkenca
nauka nas je odvela dalje ka pėrparuar nė kuptimin e universit,
se ē'ka bėrė besimi nė njė mijė vjet..
Kjo ėshtė e vėrtetė.
Babai ka tė drejtė.
Shkenca mund tė na mėsojė mė tepėr pėr ato qė ekzistojnė jashtė,
por jo ēfarė ka kėtu.
Disa hanė mish, disa hanė perime,
nuk pres qė tė gjithė tė bien dakord pėr gjithēka,
por mė mirė tė besosh diēka pėr tė cilėn nuk bie dakord,
se sa tė pranosh ēdo gjė verbėrisht.
Kjo fillon duke menduar me arsye.
Kupton?
Mirė.
Dua tė pagėzohem.
Je i krishterė dhe musliman.
Dhe hindu,sigurisht. -Edhe ēifut, ma do mendja.
Jap kurs mbi Kabalėn tek universiteti.
Pse jo? Besimi ėshtė njė shtėpi me shumė dhoma.
Por s'ka hapėsirė pėr dyshim? - Ka plot. Nė cdo kat.
Dyshimi ėshtė i dobishėm. E mban besimin tė gjallė.
Pastaj s'mund ta dish forcėn e besimit, pa e testuar.
Ku ėshtė Selvami? S'duhet tė hyjmė kėtu pa tė..
Mjaft u shqetėsove.
E kam parė ta bėjė kėtė njė mijė herė.
Dua tė takoj tigrin tonė tė ri.
PI! - Je aty? Riēard Parker?
Tigėr?
Riēard Parkeri ishte tigėr?I vunė kėtė emėr pėr shkak tė njė gabimi klerik.
Njė gjuetar e kapi duke pirė nga njė pėrrua, kur ishte kėlysh,
dhe i vuri emrin "I Eturi".
Kur I Eturi u rrit, gjuetari ia shiti kopshtit tonė zoologjik,
por u ngatėrruan emrat nė dokumente.
Gjuetari ishte listuar si I Eturi dhe tigri u quaj Riēard Parker.
Qeshėm shume per kete.
Dhe i ngeli ky emėr..
Ikim...
Para se tė hyjmė nė telashe!
Dua ta shoh mė afėr.
Nuk je roje e kopshtit zoologjik!
Hajde!
Preke, Riēard Parker.
Ėshtė pėr ty.
Jo!
Ēfarė tė shkrepi nė mendje?
Ke rrjedhur? Kush tė dha leje tė vije kėtu?
Shpėrfille gjithēka qė tė kam mėsuar!
Thjesht doja ta pėrshėndesja.
Kujton se tigri ėshtė shoku yt.
Ėshtė kafshė, jo shok pėr tė luajtur.
Kafshėt kanė shpirtra.
E kam parė nė sytė e tyre.
Gjej Selvanin.
Je i sigurt, zotėri?Piu ėshtė thjėsht kalama.Bėje. Vazhdo!
Kafshėt nuk mendojnė si ne.
Njerėzit qė e harrojnė kėtė, vriten. Ai tigėr....
nuk ėshtė miku yt..
Kur shikon nė sytė e tij,
shikon reflektimin e emocioneve tė tua.
Asgjė tjetėr.
Budalla. Thuaj "mė fal".
Ē'ke bėrė, Pisin?
E di ēfarė tė tha babai pėr tė ardhur kėtu?
Mė fal.
Isha...
Ēfarė tė shkrepi nė mendje?Kjo ėshtė njė ēėshtje mes njė babai dhe djemve tė tij.
Selvan, ik!
Tė tha "mė fal". Do t'iu lėsh shenjė pėr jetė.
T'iu lė shenjė? Djali desh humbi krahun.
Por ai ėshtė i vogėl.Do tė bėhet burrė mė shpejt nga ēfarė mendon.
Ky ėshtė njė mėsim qė nuk dua ta harrojnė.
Selvan!
...rrezik, keshtu qe kan shpallur gjendje alarmi.
Gjėrat ndryshuan pas ditės sė lėksionit tė babait.
Bota kishte humbur pak nga magjia e saj.
Shkolla ishte e mėrzitshme,asgjė pėrveē fakteve,fraksioneve dhe frėngjishtes.
Fjalėt dhe modelet qė vazhduan pa pushim,
njėsoj si nofka im irracionale.
U bėra nervoz,
dhe nisa tė kėrkoja diēka qė mund t'i risillte kuptim jetės sime.
Pastaj, u njoha me Anandin.
Mami mė detyroj tė studioja muzikė.
Njė ditė, mėsuesin tim e zuri gripi.
Mė kėrkoj nėse mund ta zėvendėsoja, duke luajtur ritme pėr njė leksion kėrcimi.
Jo!
Nėse nuk pėrqendroheni,s'mund tė shprehni dashurinė pėr Zotin pėrmes kėrcimit
Ndjeni tokėn poshtė kėmbėve tuaja.
Hidheni vėshtrimin gjer nė horizont
Lėreni energjinė shpirtėrore tė pulsojė pėrmes jush dhe mė pas tė ēlirohet.
Pėrmes skenes.
Anandi, dil para dhe udhėhiqi.
Pse mė ndjek?
Ēfarė? - Po mė ndiqje.
Ē'do tė thotė kjo?
Nė kėrcim,kalove nga 'batanka',
qė do tė thotė pyll...
Pastaj bėre...
'Sanputa', qė nėnkupton diēka tė fshehur.
Pėr atė bėre kėtė.
Pastaj bėre 'Ēaturėn".
Por nė fund fare, bėre kėtė.
Asnjėra nga kėrcimtaret nuk e bėnė kėtė.
Ē'doje tė thoshe, qė dashuria e Zotit fshihet nė pyll?
Jo, do tė thotė 'zambak uji'.
Zambaku i ujit fshihet nė pyll?
Pse duhet tė fshihet zambaku i ujit nė pyll?
Ky ėshtė Riēard Parkeri.
ėshtė krijesa mė e mrekullueshme qė kemi pasur ndonjėherė kėtu.
Shiko si e kthen kokėn.
Mburret sikur tė ishte njė kėrcimtar.
Jo. Dėgjoi dicka.
Ai dėgjon, shikon?
E kemi biseduar prej kohėsh.
Kupton cfarė po them?
Pi!
Mė fal, ke qenė...
I shqetsuar.
Pėr familjen time.
Kafshėt tona janė shumė herė me te vlefshme pėrjashta se kėtu nė Indi.
Nėse kėshilli i qytetit nuk na mbėshtet mė,nuk e di ku do tė jemi.
Kėtė duhet tė bėjmė.
Kupton?
Mė fal, pėr cfarė po flasim?
Do tė ikim nga India.
Si?
Do tė shesim koopshtin zoologjik.
Kopshti s'ka qenė kurrė i yni ,
pėr ta shitur, toka i pėrket qytetit. Por kafshėt janė tonat.
Nėse i shesim, do tė kemi mjaftueshėm sa pėr tė filluar njė jetė tė re.
Por ku do tė shkojmė?
Jeta jonė ėshtė kėtu, babi! Kanada.
Kam disa mundėsi pune nė Uinipeg.
Pjesėn mė tė madhe tė kafshėve do t'i nis pėr shitje nė Amerikėn e Veriut,
dhe mund tė sigurojmė kalim nė anije mallrash pėr tė gjithė familjen.
Ėshtė vendosur..
Do tė lundrojmė si Kolombi.
Por Kolombi kėrkonte Indinė.!
Kėrkonte shumė kohė tė shesėsh njė kopsht zoologjik.
Para se tė iknim, unė dhe Anandi
patėm aq kohė sa pėr t'i thyer zemrėn njėri-tjetrit.
Sigurisht, i premtova se do tė kthehesha njė ditė.
ėshtė e cuditshme.
Mė kujtohet cdo gjė tjetėr rreth ditės sonė tė fundit.
Por nuk mė kujtohet tė kemi thėnė lamtumirė.
Pi! Po shtrojnė darkė poshtė.
Pisin.
Ke njė jetė tė tėrė pėrpara.
Kėtė po e bėjmė pėr ty dhe pėr Ravin.
Eja brenda tė hash darkė.
Vegjetarian, tė lutėm.
Unė dhe djemtė e mi jemi vegjetarianė.
Keni ndonjė gjė...Jo!Jo!
Jo lėng mishi.
Nuk doni lėng mishi?
Jo, dua ushqim vegjetarian.
Pa problem. Mė fal.
Ajo tė pyeti nėse ke diēka vegjetariane.
Lopa qė ka prodhuar kėtė mėlēi ka qenė vegjetariane,
derrat qė kanė hyrė nė kėto salsiēe kanė qenė vegjetarianė.- Shumė pėr tė qeshur
por gruaja ime nuk ha mėlēi.
Pa problem.
Atėherė mund tė hash salsiēen, pilafin dhe lėngun e mishit.
Ose mund tė gatuash vetė.
Si guxon t'i flasėsh gruas sime kėshtu?
Urdhėro pilafin.
Unė gatuaj pėr marinarė,
jo pėr ngrėnės kerri.
Si the? Lėshomė!
Kush kujton se je? S'je asgjė, pėrveē njė shėrbetori!
Unė ushqej njerėz, kurse ti majmunė!
Pėrshėndetje.
Unė jam njė budist i lumtur.
Ha pilaf ngjitur me lėng mishi.
Jam i sigurt, lėngu i mishit nuk ėshtė mish.
Ėshtė e shijshme. E keni provuar?
Mos u shqetso.
Do tė kemi plot furnizime, pasi tė ndalojmė nė Manilė..
Pse do t'i japėsh qetėsues Lėngut tė Portokallit
S'ėshtė se do tė hapė telashe.
Stresi i udhėtimit nuk ėshtė mirė pėr kafshėt
dhe ndihmon nė mos zėnien ė detit.
Nuk duam tė pastrojmė,
pasi ta zėrė deti njė orangutang.
Apo jo?
Babai im ishte njė biznismen.
Ai nuk kujdesej kurrė vetė pėr kafshėt.
Kuptova se largimi nga India duhet tė ketė qenė mė vėshtirė pėr tė, se pėr mua.
Atėherė?
Kam harruar gjė?
Mė duket se hodhe bazat.
Gjer tani, kemi njė djalė indian, me emrin e njė pishine franceze,
nė njė anije japoneze plot me kafshė nisur pėr nė Kanada.
Po.
Tani duhet ta dėrgojmė djalin tonė nė mes tė Paqėsorit.Dhe ...
Dhe do tė mė bėsh tė besoj nė Zot.
Po. Do tė arrijmė edhe aty.
Kishim lėnė Manilėn prej katėr ditėsh dhe ishim nė Kanalin Mariana,
pjesa mė e thellė nė botė.
Anija jonė, Simsumi, vazhdoi drejt,
mospėrfillėse ndaj mjedisit pėrreth.
Lėvizi me sigurinė mė tė ngadaltė tė njė kontinenti.
E dėgjove kėtė, Ravi? Po, cfarė kujton ti?
Ėshtė njė shtrėngatė, shkojmė ta shohim.
Je i krisur?
Do tė na godasė vetėtima.
Jo, do tė godasė urėn e anijes nė fillim.
Mos e provoko stuhinė, Pi.
Hej! Ura!
Stuhi e Zotit!
Mami!
Babi!
Ravi!
Dilni jashtė!
Ju lutem shpėtoni familjen time!
Mos ki frikė, mirė? Rri kėtu.
Duhet tė ndihmosh familjen time!
Duhet t'i ndihmojmė!
Kam familjen atje!
Ec tani! Duhet tė shkojmė! Kush i liroi kafshėt?
Moramo odmah da idemo! Jo, ju lutem!Kam babanė!
Duhet tė vijė edhe ai!
Shiko atje!
Zebėr!Zebėr!
Hej!
Kėtu! Kėtu!
Riēard Parker?
Jo,jo!
Jo,ik andej!
Mami!
Babi!
Ravi!
Mė vjen keq!
Lėngu i Portokallit!
Mirese erdhe ne anijen e Pisė.
Ku ėshtė fėmija yt, Lėngu i Portokallit?
Mos u bėj merak. Vė bast qė e ka gjetur mamin dhe babin.
Do tė jenė kėtu sė shpejti!
Hej!
A ka njeri?
Jo!
Mjaft! Mjaft! Mjaft!
Jo!
Mė vjen keq Lėngu i Portokallit.
Nuk kam ilac kundėr zėnies sė detit.
Ashtu ėshtė?
Po!
Jo! Jo!
Jo!Jo!
Hajde! Hajde!
Emri im ėshtė Pi Patel.
Anija ime u mbyt.
Jam nė njė varkė shpėtimi, vetėm...
me njė tigėr.
Ju lutem dėrgoni ndihmė.
Zot...
Une jap veten time.
Jam robi yt.
Cfarėdo qė tė vijė, dua ta di.
Ma trego.
Nuk ka vija.
Bėje varkėn si shtėpinė tėnde,
dhe futju betejės pėr tė mbijetuar.
Krijo njė program strikt pėr tė ngrėnė, ruajtur dhe pushuar.
Mos pi urinė ose ujė oqeani.
Mbaje veten tė zėnė, por evito tendosjet e panevojshme.
Mendja mund tė mbahet e zėnė duke lujtur lojra me letra,
"20 Pyetjet" ose "Syri Spuin".
Kėndimi i kėngėve fetare janė njė mėnyrė pėr tė ngritur moralin.
Tregimi i historive rekomandohet shumė.
Mbi tė gjitha, mos humb shpresėn.
Disa gjėra mund tė lodhin trupin mė shpejt se sėmundja e detit.
Valėt ndihen mė shumė kur
varka kthehet anash rrymės.
Spiranca pluskuese pėrdoret pėr tė mbajtur varkėn tė drejtuar nga era.
Pėrdorimi me vend i tyre mund tė rrisė kontrollin,
dhe tė reduktojė sėmundjen e detit kur ka det tė ashpėr.
Pėr tė humburit nė det tė cilėt duhet tė ndajnė anijet e tyre
me kafshė tė rezikshme,
ėshtė e kėshillueshme pėr tė krijuar njė territor tėndin.
Provoni kėtė metodė. Hapi 1:
Zgjidhni njė ditė kur dallgėt janė mesatare, por tė regullta.
Hapi 2: me varkėn drejtuar dallgėve,
bėjeni udhėtimin sa mė tė rehatshėm, dhe fryjini bilbilit ėmbėl.
Hapi 3: Kthejeni varkėn anash dallgėve,
shoqėruar me zhurma tė mėdha tė bilbilit.
Pas njė kohe, kafsha do tė shoqėrojė zhurmėn e bilbilit
me sikletin e sėmundjes sė detit.
Metoda tė ngjajshme janė pėrdorur nga trajnues cirku,
edhe pse nė mungesė tė detit tė ashpėr.
Le tė buēasin trompetat!
Le tė fillojnė daullet!
Pregatituni tė mahniteni!
Organizuar pėr kėnaqsinė tuaj.
Shfaqja qė keni pritur gjatė gjithė jetės tuaj,
do tė fillojė sė shpejti!
Jeni gati pėr eventin e mrekullueshėm?
Shumė mirė, pėrpara jush
tigrni mahnitės i Bengalit!
C'kemi, Riēard Parker.
Mė fal pėr xhiron e pakėndshme.
E imja. Kupton?
E jotja! E imja!
Kupton?
Hapi 4: Shpėrfill hapat nga 1 tek 3.
Kėtu, Ricard Parker.
Tė kam sjellė pak ujė.
Nė kopėsht, ne ushqenim tigrat mesatarisht me 5 kilogram mish nė ditė.
Ricard Pakerin do ta marri uria sė shpejti.
Tigrat janė notarė tė zotė, dhe nėse atė e merr uria shumė,
Kam frikė se uji qė na ndan nuk do tė mė mbrojė.
Duhet tė gjej njė mėnyrė ta ushqej.
Unė mund tė ha biskota, por Zoti i ka bėrė tigrat mishngrėnės.
Kėshtu qė duhet tė mėsoj tė kap peshk.
Nėse nuk mėsoj,kam frikė se vakti i tij i fundit do jetė njė vegjeterian i dobėt.
Durim!
Prit.
Prit. Po mendohem.
Dy kuti biskotash...
93 kanace me ujė...
Mė fal.
Faleminderit, Zoti Vishnu!
Faleminderit qė erdhe nė formėn e njė peshku dhe qė shpėtove jetėn tonė!
Faleminderit!
Sigurisht qė kisha tė gjitha biskotat dhe ujin me vete,
pėr t'i ruajtur...
Haje ate.
Uria mund tė ndryshojnė cdo gjė qė ke ditur pėr veten.
Merre, ėshtė i yti!
ėshtė koha ta zgjidhim kėtė.
Nėse do jetojmė bashkė, duhet tė mėsojmė tė komunikojmė.
Mbase Xhubaka nuk mund tė zbutet.
Por me vullnetin e Zotit mund tė trajnohet.
Jo.
Mirė.
Shko, Ricard Parker. Shko!
Shko nė shtėpi, do tė lė tė qetė.
Do ta respektoj, tė premtoj.
Po!
To!
S'e kisha menduar asnjėherė se njė copė ēarēafi e vogėl
do tė mė sillte kaq shumė lumturi.
Se njė grumbull mjetesh,njė kovė, njė thikė,njė laps,
mund tė bėhen thesaret e mia mė tė rėndėsishme
pa e kuptuar se prania e Riēard Parkerit mund tė mė sjellė paqe.
Nė kohė tė tilla,
mė kujtohet se ai ka po aq pak pėrvojė nė botėn reale sa ē'kam unė.
Tė dy jemi rritur nė njė kopsht zoologjik nga i njėjti mėsues.
Tani mbetėm jetimė ,
dhe mbetėm pėr t'u pėrballur bashkėrisht me padronin tonė.
Pa Riaērd Parkerin,do tė kisha vdekur tani.
Frika ndaj tij mė mban vigjilent.
Kujdesi pėr nevojat e tij i jep jetės sime pėrqendrim.
Delfinė!
Hej, Riēard Parker!
Hej!
Mbi tė gjitha ,
mos e humb shpresėn.
ē'ka po sheh?
Fol me mua.
Mė thuaj ēfarė sheh.
Vetėm fjalėt mė kanė mbetur pėr t'u mbėshtetur...
Gjithe te tjerat jane thyer ne copeza
Nuk dalloj dot ėndrrat e ditės e tė natės nga realiteti.
Stuhi! Riēard Parker!
Krishti ka nėvojė pėr Ty,o Zot!
Dėshiron fjalėt e Tua!
I mėshirshmi! Zemėrgjeri!
Dil!
Riēard Parker! Dil,duhet ta shohėsh kėtė!
Ėshtė e bukur!
Mos u fshih! Ai ka ardhur te ne!
Ėshtė njė mrekulli!
Ky ėshtė Zoti,Riēard Parker!
Pse po e tremb atė?
Humba familjen,
humba gjithēka!
Dorėzohem! ēfarė do mė?
Mė vjen keq,Riēard Parker.
Po vdesim, Riēard Parker.
ao mi je.
Mė vjen keq.
Mami. Babi,Ravi.
Babi,Ravi,jam i lumtur qė do t'ju shohė shumė shpejt.
E ndjen shiun?
Zot...
Faleminderit qė mė dhe jetėn.
Jam gati tani.
Riēard Parker.
Ikni,ėshtė krevati im.
Ishte njė dhėmb njeriu.
Nuk e kupton sė ishulli ishte mishngrėnės?
Mishngrėnės? Si njė grackė mizash?
Po.I tėrė ishulli.
Bimėt,uji dhe pelgjet, madje edhe vetė toka.
Gjatė ditės,pellgjet kishin ujė tė ėmbėl.
Po natėn,njė proces kimik e kthente ujin e pellgjeve nė acid.
Acidi qė tretė peshqit.
Kjo gjė i ēonte merkatėt me vrap nėpėr pemė,
dhe Riēard Parkerin nė varkė.
Por nga kishte ardhur dhėmbi?
Vite mė parė,njė i gjorė si unė
duhet tė ketė ngecur nė atė ishull.
Dhe si unė,ka menduar se mund tė rrijė pėrgjithmonė.
Por atė ēfarė ishulli i jepte ditėn,ia merrte sėrish natėn.
Tė mendosh sa orė kaloi vetėm nėn shoqėrinė e merkatėve.
Sa shumė vetmi qė kishte!
Di qė mė nė fund ai vdiq,
dhe e trei ishulli,
duke lėnė mbrapa vetėm dhėmbėt e tij.
Pashė si do tė pėrfundonte jeta ime, po tė qėndroja nė atė ishull..
I vetmuar,i harruar.
Duhet tė kthehesha nė botė, ose tė vdisja duke tentuar.
Tė nesėrmen e kalova duke pėrgaditur varkėn.
Depon e mbusha me ujė tė ėmbėl,
hėngra alga deti,gjersa nuk mė mbante mė stomaku
dhe mora sa mė shumė merkatė qė tė mund tė fusja
nė depo pėr Riēard Parkerin.
Patjetėr qė s'mund tė ikja pa tė.
Ishte sikur ta vrisja.
Prandaj prita kthimin e tij.
E dija se s'do tė vonohej.
Riēard Parker!
Askush s'e ka parė mė atė ishull lundrues.
Nė asnjė libėr biologjie nuk lexon pėr ato pemė.
A ipak, da nisam naao to kopno, umro bih.
Por sėrish,po tė mos kisha gjetur ato brigje,do tė kisha vdekur.
Edhe kur dukej se Zoti mė kishte braktisur,Ai mė ruante.
Edhe kur Ai dukej mospėrfillės ndaj vuajtjes sime,mė ruante.
Kur mė ishte prerė shpresa pėr shpėtim,Ai mė qetėsoi.
Kjo mė dha njė shenjė pėr tė vazhduar ushėtimin tim.
Kur mbėrritėm nė bregun meksikan,
kisha frikė ta lėshoja varkėn.
Mė kishte mbaruar fuqia,isha shumė i dobėt.
Kisha frikė se nė 60 cm thellėsi, aq afėr shpėtimit ,do tė mbytesha.
Luftova pėr tė arritur nė breg dhe rashė mbi rėrė.
Ishtė e ngrohtė dhe e butė, si tė bashkoja fytyrėn me faqen e Zotit.
Dhe diku ,dy sy buzėqeshnin qė mė kishin aty.
Isha aq i rraskapitur,sa qė me zorr lėvizja.
Riēard Parkeri vazhdoi para meje.
Zgjati kėmbėt dhe eci pėrgjatė bregut.
Nė buzė tė xhunglės,ndaloi.
Isha i sigurt se do tė kthehej tė mė shihte.
Tė paloste veshėt me kokėn,tė hungėronte,
qė t'i jepte fund marrėdhėnies sonė nė njėfarė mėnyre.
Por vetėm shikonte nga xhungla.
Dhe mė pas Riēard Parkeri, bashkėudhėtari im i egėr,
i tmerrshmi qė mė mbajti gjallė,
u zhduk pėrgjithnjė nga jeta ime..
Pas disa orėsh,mė gjeti njė pjesėtar i species sime.
Iku dhe u kthye me njė grup, qė mė mori nė krahė.
Qava si njė fėmijė,
jo pse isha i lumtur qė kisha mbijetuar,ndonėse isha...
Po qaja,sepse mė la Riēard Parkeri
pa asnjė teklif....
Mė theu zemrėn.
Im atė kishtė tė drejtė.
Riēard Parkeri nuk mė pa kurrė si mikun e tij.
Pas gjithė atyre gjėrave qė kishim hequr, nuk e ktheu fare kokėn tė mė shihte.
Por duhet tė besoj se nė sytė e tij kishte mė shumė
se reflektimi im qė mė shihte mbrapsht.
E di,e ndjeva.
Edhe pse nuk e vėrtetoj dot.
Kam lėnė shumė mbrapa... familjen time,kopshtin zoologjik,Indinė,Anandin.
Supozoj se nė fund e tėrė jeta ėshtė njė akt harrese.
Por ajo ēfarė tė lėndon gjithmonė mė tepėr,
ėshtė mosdhėnia lamtumirė.
Nuk pata kurrė mundėsinė tė falėnderoja babanė tim pėr gjithēka qė kisha mėsuar prej tij.
Pėr ti thėnė se pa mėsimet e tij...
nuk do tė kisha mbijetuar kurrė.
E di qė Riēard Parkeri ėshtė njė tigėr...
por do tė kisha dashur ti thosha, "Mori fund,mbijetuam.
Faleminderit qė mė shpėtove jetėn.Tė dua Riēard Parker.
Do tė jesh gjithmonė me mua.
Por unė s'mund tė jem me ty."
S'di ēfarė tė them.
Vėshtirė tė besohet,apo jo?
Janė shumė pėr t'u parė..
pėr tė kuptuar domethėnien e tyre.
Nėse ndodhi,ndodhi.Pse duhet tė ketė njė kuptim?
Por disa gjėra janė tė pabesueshme.
Vetėm unė i mbijetova mbytjes sė anijes.
Kompania japoneze e transportit dėrgoi dy veta pėr tė folur me mua,,
nė spitalin meksikan ku po shėrohesha.
Akoma kam njė kopje tė raportit.
Duhet tė zgjidhnin ēėshtje siguracioni.
Donin tė zbulonin pse u fundos anija.
As mua nuk mė besuan.
Me mijėra merkatė,
nė njė ishull lundrues dhe nuk e ka parė asnjė njeri?!
Po .Siē ju thashė.
Bananet nuk lundėrojnė. Pse po flet pėr banane?
Ti the se orangutangu lundroi drejt teje nė njė deng bananesh,
por bananet nuk qėndrojnė pezull mbi ujė. - Je i sigurt pėr kėtė?
Sigurisht qė qėndrojnė pezull,provoje vetė.
Sidoqoftė,s'kemi ardhur tė flasim pėr banane apo merkatė.
Ju tregova njė histori tė gjate dhe jam shumė i lodhur.
Kemi ardhur kėtu,sepse njė anije japoneze mallrash u mbyt nė Paqėsor!
Diēka qė s'do ta harroj kurrė.
Humba tė gjithė familjen.
Silli pak ujė.
Nuk duam tė tė shtyjmė.
Ke ngushėllimet tona mė tė thella.
Por kemi ardhur nga larg,
dhe nuk po kuptojmė pse u fundos anija.
Sepse nuk e di.
Isha nė gjumė,mė zgjoi diēka.
Mund tė ketė qenė njė shpėrthim,nuk jam i sigurt.
Pastaj u fundos anija.
ēfarė doni tjetėr nga unė?
Njė histori,qė tė mos dukemi budallenj.
Na duhet njė histori mė e thjeshtė pėr raportin tonė.
Njė histori qė mund ta kuptojė kompania jonė.
Njė histori qė mund t'i besojmė tė tėrė.
Njė histori pa gjėra qė nuk i keni parė mė parė.
Po.
Pa surpriza,pa kafshė apo ishuj.
Po.Tė vėrtetėn.
Ēfarė bėre?
Iu tregova njė histori tjetėr.
Katėr prej nesh mbijetuan,
kuzhinieri dhe marinari ishin nė bord.
Kuzhinieri mė hodhi njė jelek shpėtimi dhe mė mori nė bord.
Kurse mamaja u mbajt pėr disa bananesh dhe hipi nė varkėn e shpėtimit..
Kuzhinieri .. Kuzhinieri ishte i neveritshėm.
Hėngri njė mi.
Kishim ushqim tė mjaftueshėm pėr disa javė,
por ditėt e para gjeti miun dhe e vrau. E thau ne diell dhe e hėngri.
Njeri shumė i vrazhdė.
Por ishte i shkathėt.
Ishte ideja e tij tė ndėrtojmė njė trap pėr tė kapur peshk.
Do tė kishim vdekur ditėt e para,pa tė.
Marinari ishte i njėjti qė sillte pilaf dhe lėng mishi,budisti.
Nuk e kuptonim shumė ēfarė thoshte,sepse vuante.
E kishte thyer kėmbėn keq gjatė rrėzimit..
Tentuam t'ia rregullonim sa mė mirė, por kėmba u infektua
Kuzhinieri tha se duhet tė bėnim diēka,por vdiq.
Kuzhinieri tha se do ta bėnte,por unė dhe mamaja duhe tta mbanim fort atė.
I besova,duhet ta bėnim.
Kėshtu qė...
Thosha vazhdimisht, "Mė fal".
Ai mė shihte vazhdimisht, sytė e tij ishin...
S'do ta kuptoj asnjėherė arsyen e vuajtjes sė atij njeriu.
Akoma e dėgjoj.
Njė budist i lumtur qė hante vetėm pilaf dhe lėng mishi.
Sigurisht qė nuk e shpėtuam. Vdiq.
Mengjesin ,pasi kuzhinieri mori yjėsine e tij tė parė
dhe nuk e kuptova ē'kishte bėrė nė fillim,
por mamaja e dinte dhe nuk e kisha parė asnjėherė mamanė aq tė tėrbuar.
"Mjaft qave dhe lumturohu" mė tha ai.
"Na duhet ushqim tjetėr,pėrndryshe do tė vdesim dhe ē'rėndėsi ka?"
"Cili ishte qėllimi?",pyeti mamaja.
E le atė djalė tė gjorė tė vdiste, nė mėnyrė qė tė merrje njė karrem,pėrbindėsh!
U tėrbua,u nis drejt saj me grushtet e ngritur.
Dhe mamaja e gjuajti me pėllėmbė e i zuri tėrė faqen!
U habita.
Mendova se do ta vriste nė vend mamanė.
Dhe...
Kuzhinieri nuk ndaloi as me karrem.
Marinari...
shkoi njėsoj siē shkoi miu.
Kuzhinieri ishte njė tip i shkathėt.
Njė javė mbasi ai...
Pėr shkakun tim.
Sepse nuk mbaja dot atė breshkėn idiote
mė rrėshqiti nga duart dhe iku me not.
Pastaj erdhi kuzhinieri dhe mė gjuajti nė fytyrė.
mė kėrcitėn dhėmbėt dhe pashė yje.
Kujtova se do tė mė qėllonte sėrish, por ime mė nisi ta gjuante me grushte
duke thėritur "Pėrbindėsh,pėrbindėsh!"
Mė bėrtiti qė tė hipja nė trap. "Nipola!"
Kujtova se do tė vinte me mua, ose ndryshe s'do tė kisha ikur!
S'e di pse nuk e binda atė tė nisej ajo e para.
E mendoj ēdo ditė kėtė.
U hodha dhe u ktheva njėsoj si doli thika.
Nuk mund tė bėja dot gjė.
S'mund ta hiqja vėshtrimin...
Ai e hodhi trupin e saj nga bordi,
dhe pastaj u mblodhėn peshkaqenėt.
E pashė...
Pashė...
Ditėn tjetėr,e vrava.
Ai nuk kundėrshtoi fare dhe e kuptoi se e kishte tepruar shumė.
Edhe nga standardet e tija.
E la thikėn nė stol dhe i bėra atė ēfarė i bėri ai marinarit.
Ishte njė njeri tepėr i lig, por ē'ėshtė mė e keqja ai akoma...
Mė nxori pjesėn e ligėsisė.
Tani duhet tė jetoj me tė.
Isha i vetmuar nė varkėn e shpėtimit,
duke lundruar pėrgjatė Oqeanit Paqėsor,
dhe mbijetova.
Pas kėsaj,nuk kishin mė pyetje.
Hetuesve nuk iu pėlqeu historia.
Mė falėnderuan.
Mė uruan shėndet dhe ikėn.
Pra,historia ėshtė...
Edhe zebra ,edhe marinari
thyen kėmbėn.
Hiena vrau zebrėn dhe orangutangun.
Pra...
Hiena ėshtė kuzhinieri,
marinari ėshtė zebra,
dhe nėna jote orangutangu.
Dhe...
ti je njė...
TIGJĖR
Mund tė tė pyes diēka?
Sigurisht.
Tė tregova dy histori se ēfarė ndodhi nė oqean.
Asnjėra prej tyre nuk sqaron shkakun e fundosjes sė anijes.
Askush s'mund tė vėrtetojė se cila prej historive ėshtė e vėrtetė dhe cila jo.
nė tė dyja historitė,anija fundoset, familja ime vdes dhe unė vuaj.
Ėshtė e vėrtetė.
Cilėn histori pėlqen mė shumė?
Atė me tigrin.
Ėshtė histori mė interesante.
Faleminderit.
Shkon me Zotin.
Mamaxhiu kishte tė drejtė.
Ėshtė njė histori e mrekullueshme.
Do tė mė lejosh vėrtet ta shkruaj? Sigurisht.
Nuk tė dėrgoi Mamaxhiu pėr kėtė kėtu?
Mė erdhi gruaja..
Do tė rrish pėr darkė? Ajo ėshtė njė kuzhiniere e shkėlqyer.
S'e dija qė kishe grua. - Njė mace dhe dy fėmijė.
Pra,historia jote ka njė fund tė bukur.
Varet nga ti.
Historia ėshtė e jotja tani.
"Ajo e z.Patel ėshtė njė histori mahnitėse,
guximi dhe durimi,e pakrahasueshme nė historinė e mbytjes sė anijeve.
Shumė pak tė humbur mund tė thonė se kanė mbijetuar kaq gjatė nė det.
Dhe askush nėn shoqėrinė...
e njė tigri tė rritur bengal"
Ē'kemi,babi. -Hyr. Kemi njė mysafir,mė lejoni t'jua prezantoj.
Pėrshėndetje.Kėnaqėsi qė ju takoj.
Adika.
Ravi.
Pėrktheu: Merfan Krasniqi
FUND